RDF,URI

RDFچیست؟

در وب معنایی (RDF(Resource Description Framework بخش مهمی است که به آن چارچوب توصیف منبع می گویند. از آن برای توصیف منابع و اسناد اینترنت استفاده می کنند به گونه ای که ماشینها قادر به خواندن و پردازش آنها باشند. در RDF برای توصیف منابع از زبان XML استفاده می کنند و بنیانی است برای پردازش ابرداده ها. الگویی که برای RDF استفاده می شود از 3 جزء تشکیل می شود:

• منابع: همه مواردی که توسط RDF توصیف می شود منابع نام دارد. یک منبع می تواند یک صفحه وب باشد مثل یک سند HTML، همه منابع از طریق URIها یا شناسه های متحدالشکل منابع شناسایی می شوند.
• ویژگی: عبارت است از یک وجه مشخصه، صفت، خاصیت یا رابطه که برای توصیف یک منبع استفاده می شود.
• جملات: یک منبع خاص به همراه یک ویژگی مشخص به علاوه مقدار آن ویژگی برای آن منبع بخصوص. یک جمله RDF سه جزء دارد: مبتدا(فاعل)، خبر(مسند) و مفعول که همان منبع، ویژگی و مقدار(ارزش) هستند.

مثلا اگر فردی به نام Ora Lassila خالق منبعی است که دارای این URI است:

http://www.w3.org/Home/Lassila

 

در این جمله، منبع که با URI منتشر شده مبتدا است. خالق، یک ویژگی برای منبع است و خبر محسوب می شود، و Ora Lassila مقدار ویژگی است و مفعول جمله محسوب می شود. برای اینکه برداشتهای مختلفی از RDF نشود از فرانمای RDF استفاده می شود که به طور مثال مفهوم واژه خالق در فرانمای چارچوب توصیف منبع(Resource Description Framework Schema) بیان شده است و برای همه افراد یک معنا را تداعی می کند.

 URI چیست؟

شناسه اختصاصی منبع یا همان URI شامل رشته­ای از کاراکترهاست که برای تشخیص یا نامیدن یک منبع در اینترنت به کار می­رود. چنین شناسایی قادر به تعامل با ارائه منابع در شبکه(به طور مثال در وب جهانگستر) با استفاده از پروتکلهای خاص است.

ارتباط بین URL و URN:

متخصصان کامپیوتر ممکن است یک URI را به عنوان یک URL و یاURN و یا هر دو در نظر بگیرند. یک URN نقشی مانند نام یک شخص را دارد و URL شبیه به آدرس خیابانی است که شخص در آن ساکن است. به زبان دیگر URN هویت را می­رساند و URL روش یافتن آن را تأمین می­کند.

سیستم ISBN برای شناسایی منحصر به فرد کتابها یک نمونه از استفاده از URNهاست.

مثلاً:

ISBN:0486275574

URN=ISBN=0486275574

این شماره به طور صریح به ویرایش خاصی از رومئو و ژولیت اثر شکسپیر استناد می­کند. به منظور دستیابی به این کتاب و خواندن آن، به مکان آن یا همان آدرس URL آن احتیاج است. یک URL فنی برای این کتاب مثلا در یک سیستم شبیه به file://home/username/RomeoandJuliet.pdf می باشد. شناسایی کتاب الکترونیکی ذخیره­شده در یک فایل در یک دیسک سخت محلی از این طریق امکانپذیر است. بنابراین اهداف URLها و URNها مکمل هم هستند.

برای مطالعه بیشتر به منابع این متن مراجعه نمایید:

wikipedia

 جمالي مهمويي، حميدرضا. وب معنايي: شيوه­اي رو به تکامل. اطلاع­شناسي.2(زمستان 1382)

 

قوانین رانگاناتان در وب

پنج قانون رانگاناتان قوانینی هستند که ما کتابداران با آنها آشنایی داریم و هر آنچه تا به حال در مورد آن خوانده ایم در محمل اطلاعاتی سنتی و چاپی بوده است. بنا بر مقتضیات محمل اطلاعاتی جدید، این قوانین نیز با وب جهانگستر سازگار شده است و پنج قانون بدین صورت تعریف می شود:

۱. منابع وب براي استفاده هستند.
٢. هر كاربري منبع وب خودش.
٣. هر منبع وبي كاربر خودش.
٤. در وقت كاربران صرفه جويي كنيد.

٥. وب ارگانيسمي زنده و پويا است.

برای اینکه در مورد این پنج قانون در وب و جزییات آنها در این محیط، اطلاعات بیشتری به دست آورید می توانید این مقاله را بخوانید:

کاربرد قوانین رانگاناتان در وب